 Wybielanie
zębów leczonych endodontycznie
(walking
bleach technique=technika stopniowego wybielania)
Schemat postępowania:
1. Przedstawić plan leczenia pacjentowi
wyników wybielania nie można przewidzieć
nie ma gwarancji pozytywnego wyniku leczenia
wybielanie będzie trwało 2-4 aplikacji co 3-4 dni
istnieje możliwość złamania korony zęba
istnieje ryzyko resorpcji przyszyjkowej
wybielony ząb może ponownie zmienić barwę na ciemniejszą
2. Wykonać zdjęcie rtg i ocenić potrzebę leczenia kanałowego (prawidłowe
leczenie kanałowe jest podstawą wybielania)
3. Usunąć próchnicę, wymienić nieszczelne wypełnienia, usunąć złogi i wyleczyć
przyzębie
szczególnie ważne jest szczelne wypełnienie w okolicy
przydziąsłowej (brak szczelności może prowadzić do
resorpcji przyszyjkowej)
wypełnienia ostateczne będą wykonywane po zakończonym
wybielaniu ponieważ nie znamy koloru ostatecznego zęba
często usunięcie próchnicy, wymiana wypełnień i usunięcie
złogów wystarcza by ząb odzyskał prawidłowy kolor
usunięcie wypełnień pozwala określić czy ściany zęba
są dostatecznie silne by wytrzymać zabieg
4. Prawidłowo opracować komorę (zostawienie resztek miazgi w zachyłkach komory
prowadzi do przebarwień); opracować i wypełnić kanał korzeniowy
5. Odczekać 1 tydzień po wypełnieniu kanału
uszczelniacze oparte na żywicach nie zwiążą w obecności
tlenu uwalnianego ze środka wybielającego
6. Określić stopień przebarwienia, kolor przed wybielaniem (dobrać kolor na podstawie
kolornika), wykonać zdjęcia fotograficzne
7. Odświeżyć powierzchnię zębiny
usunąć różyczką powierzchowną warstwę zębiny
wytrawianie 37% kwasem fosforowym= usuwanie warstwy mazistej nie daje lepszego
rezultatu wybielania a może spowodować penetrację wybielacza do ozębnej
8. Usunąć wypełnienie kanałowe 2 mm poniżej połączenia szkliwno-cementowego
i wypełnić dokoronową część kanału
/samo wypełnienie kanałowe nie stanowi bariery dla wybielacza/
wypełnienie musi być szczelne więc poleca się kompozyty, glassjonomer,
kompomery
wybrać bardzo jasnym kolor XL, A1
wypełnienie powinno sięgać poziomu połączenia szkliwno-cementowego
wypełnienie powinno być położone głębiej na przedsionkowej a mniej głeboko
na stycznych (sonda periodontologiczna)
9. Wytrawić szkliwo przed założeniem nadboranu i założyć system wiążący
10. Zmieszać nadboran sodu (czterouwodniony) z solą fizjologiczną w stosunku
2:1
w przypadku ciężkich przebarwień stosować nadboran z wodą utlenioną
konsystencja materiału = mokry piasek
11. Założyć materiał wybielający
można użyć pistoletu do amalgamatu
skondensować materiał w komorze suchą watką
12. Watkę zamoczoną w bondzie umieścić w komorze i spolimeryzować
ułatwia to założenie wypełnienia (ciężko założyć kompozyt na nadboran
z wodą)
13. Założyć wypełnienie tymczasowe z kompozytu lub kompomeru
sprawdzić okluzję by pacjent nie połamał zęba
14. Zmieniać środek wybielający
nadboran z wodą – można zmieniać co tydzień (ale jego aktywne działanie
trwa 3-4 dni)
nadboran z wodą utlenioną – zmieniać co 3-4 dni
nadboran z perhydrolem – zmieniać co 1-2 dni
15. Pacjent musi
kontrolować kolor by nie doprowadzić do nadmiernego wybielenia
uważać by nie złamać korony zęba
w razie utraty wypełnienia tymczasowego szybko zgłosić się do gabinetu
(brak wypełnienia zamykającego komorę może doprowadzić do przebarwienia zębiny
barwnikami pochodzącymi z jedzenia)
16. Odczekać 2 tygodnie po wybielaniu
w tym czasie w miejsce nadboranu wypełnienie Ca(OH)2 (jego obecność nie
wpływa ujemnie na adhezję a ma uspokoić szykującą się do resorpcji ozębną)
adhezja kompozytu do szkliwa i zębiny natychmiast po wybielaniu jest zmniejszona
(tlen hamuje polimeryzaję kompozytu)
adhezja glassjonomeru do wybielonego szkliwa i zębiny jest zmniejszona
17. Wypełnienia kompozytowe
przemyć ubytek katalazą lub podchlorynem sodu by związać wolny tlen
zrobić zukośnienie szkliwa by zwiększyć powierzchnię bo mniejsza adhezja
wybierz zębinowe jaśniejsze jeżeli jest jeszcze potrzeba rozjaśnienia
zęba
18. Wykonać fotografię po zakończeniu wybielania19. wykonać zdjęcie rtg w
ciągu roku od wybielania
brak badań mogących jednoznacznie stwierdzić kiedy i jak często robić kontrolne
rtg
Dlaczego nadboran sodu z solą fizjologiczną?
Było już kilka prac opisujących efektywność wybielania z użyciem nadboranu
z wodą, nadboranu z 3%H2O2, nadboranu z 30%H2O2 Rotstein et al. (1991, 1993)
and Weiger et al. (1994), które dowiodły że nie ma różnicy jednak nadboran
z wodą wybiela wolniej i konieczne jest więcej wizyt.
30% H2O2 ma pH= 2-3 to mówi samo za siebie. W stosunku 2:1 (nadboran:3%H2O2)
ph jest zasadowe. Lecz gdy do tej mieszaniny dodamy jeszcze trochę H2O2 to
zrobi się kwaśna. Najwyższe ph (najbardziej zasadowe) jest gdy sie zmiesza
nadboran z wodą. Jaki jest z tego zysk? Efektywność wybielająca zbuforowanego
zasadowego H2O2 jest znacząco większa niż kwaśnego H2O2.
30% H2O2 w połączeniu z temperaturą redukuje mikrotwardość (mikrohardness)
szkliwa i zębiny.
30% H2O2 z nadboranem powoduje utratę wapnia z apatytów ------woda+nadboran
nie daje tego efektu
Im więcej jest w mieszaninie 30% H2O2 tym większa utrata wapnia
W kolejnym badaniu 30% H2O2 z nadboranem lub sam 30% H2O2 jest bardziej
toksyczny dla ozębnej niż woda+nadboran
Po 30% H2O2 przepuszczalność zębiny dla Streptococcusa faecalis była większa
niż po mieszance woda+nadboran
Badania wykazały, że trzy aplikacje nadboranu sodu z wodą dają taki sam
efekt jak jednorazowe zastosowanie 30% H2O2 z nadboranem
Jakimi innymi związkami można wybielać? (w kolejności od najmniej polecanych
do )
1. (metoda termokatalityczna) 30% H2O2 + energia (ciepło lub światło) ----> (wbt)
30% H2O2 duże ryzyko resorpcji (szczególnie gdy jest nieszczelne wypełnienie
przy szyjce, ząb po urazie, komora przemyta 5% podchlorynem lub wytrawiona
kwasem ortofosforowym, u młodego pacjenta)
2. (wbt=walking bleach technique) 30%H2O2
3. (wbt) nadtlenek mocznika (np. Endoperox (Septodont), Opalescence (Ultradent),
Rembrant Lighten (Denmat), Platinum (Cogate))
4. (wbt) 30%H2O2 + nadboran sodu (Hi Lite (Shofu)) -godne zauważenia jest
to, że sam 30% H2O2 jest bardziej szkodliwy niż w połączeniu z nadboranem
5. (wbt) 3% H2O2 + nadboran sodu
6. (wbt) woda + nadboran sodu -najbezpieczniejsza metoda
Jaki nadboran kupić?
"Stary" nadboran: NaBO3n(H2O)
gdzie n=1: monohydrate, n=3: trihydrate, n=4: tetrahydrate
"Nowy" nadboran (cykliczny) 2(NaBO2(OH)2)n(H2O)
gdzie n=0: monohydrate, n=4: trihydrate, n=6: tetrahydrate
 |
| Zdjęcie 1A – przed zabiegiem
wybielania |
 |
| Zdjęcie 1B – po zabiegu wybielania |
autor:
lek. dent. Roman Bąkowicz
baromanendo@o2.pl
foto:
lek. dent. Jerzy Zbożeń
zbozen@endodoncja.pl
[powrót] |
